Een welhaast verlaten parkeerplaats van een industrieterrein in Veenendaal op een zondagmiddag in februari. Begin april staat het hier bomvol met auto's en wielertoeristen voor de toerklassieker Veenendaal-Veenendaal. Nu een plaats waar het verkeer op de A12 haast geruisloos voorbij raast en een enkele wandelaar passeert. Voor het eerst in twee jaar zoek ik één van mijn favoriete trainingsgebieden weer op: de Utrechtse heuvelrug. Fietsen kan voor mij pure poëzie zijn: het rondtrekken door gebieden, onbekende wegen verkennen en daarbij geuren en kleuren opsnuiven. Vandaag is het anders. Dit wordt hardcore trainen: twee series van vijf keer de Amerongse berg op. Niks rondtrekken, zwerven. Stoempen, snot en sterven!
Een waterig zonnetje prikt tussen de nevelige bewolking door. Met drie graden is het wederom koud. Mijn cadans is soepel, de hartslag ligt nog laag. Straks zal het anders zijn. Tien keer buffelen. Hoe staat het ervoor met de conditie? Hoe verdraag ik mijn eerste D3 training? De vragen zullen spoedig worden beantwoord. Bij de afslag naar links wacht de proef: de Amerongse berg is een mooie klim van nog geen vijf procent gemiddeld en een kilometer lang. Het plan is om de eerste serie van vijf beklimmingen afwisselend te doen: hoge cadans, buitenblad, normale (80) cadans, hoge cadans en buitenblad. De hartslag loopt snel in de D3 zone op. De hoge cadans is lastig om aan te houden. Normaliter zit ik rond de 80 omwentelingen. Daarentegen bevalt het buitenblad me helemaal niet! Er schuilt duidelijk geen Ullrich in mij.
Na de eerste serie heb ik een relatief rustmoment ingelast. Ik daal in zuidelijke richting af naar het dorpje Amerongen. Ik moet me tussen auto's door manoeuvreren. Wat is het ongelofelijk druk! En dan niet alleen met auto's. Het lijkt wel een toertocht met dalende en klimmende wielrenners. Het rustige stuk tot in Leersum met de beklimming van de Scherpenzeelseweg daarbij voelen aan als een oase van rust.
De laatste serie van vijf beklimmingen volgt. Ditmaal in eigen cadans. Wonder boven wonder verslap ik niet. Weliswaar is mijn snelheid niet bijster hoog, maar vergeleken met de eerste beklimming lever ik slecht vijf luttele seconden in. Teken dat het met de basisconditie wel goed zit; een geruststelling na een maand van gedwongen niets doen in december.
Overigens voeg ik, samen met Rick, een toertocht aan de lijst van 2015 toe: de Nordeifeltour van WTC Klimmen, die voorheen Klimmen-Banneux-Klimmen organiseerden. Een mooie 140 kilometer lange tocht door nieuw gebied met meer dan 2000 hoogtemeters.
Hoe staat het dan met je klassiekers die je wilt gaan rijden? Ik wil heel graag dit of waarschijnlijk komend jaar een tocht voor het goede doel organiseren (topsport for life), waarbij aansluitend alle noordwest Europese klassiekers aan bod komen. Achtereenvolgend Parijs Roubaix; Ronde van Vlaanderen (vanuit Roubaix tot Ninove); Brabantse Pijl; Waalse Pijl; Luik-Bastenaken-Luik en eindigend met Amstel Gold Race. Zes tot zeven dagen met aantal fietsmaten aaneengesloten fietsen en begeleid door volgwagen. Wordt vervolgd!
Hollandse berg
'Oh KOM er eens kijken
Wat ik hier op Strava vind
Terpstra's KOM gekregen
Dankzij die harde wind'
Tijdens de zware inspanning in de Mijzepolder, tussen de bruggen in oostelijke richting, speelt bovenstaand Sinterklaaslied door mijn hoofd. Volle bak ga ik, hier en daar een onbekommerde wandelaar de stuipen op het lijf jagend, met de harde wind in de rug. Merkwaardig dat er ruimte is voor een liedje, vraag ik mezelf af. Thuisgekomen laad ik mijn rit op Strava. KOM! Voor de niet Strava kenner: dit betekent King Of the Mountain; behaald op een segment (stuk weg), waar je het opneemt tegen andere wielrenners. Jouw GPS data wordt met die van anderen op het segment vergeleken. In ons vlakke polderlandschap een volslagen idioot verschijnsel; het klassement wordt hier grotendeels bepaald door de kracht van de rugwind en niet de zwaarte van de helling én klimvermogen van de wielrenner. Evengoed bergkoning. Afgepakt van niemand anders dan Parijs-Roubaix laureaat, hardrijder, klasbak en zeer-onlogisch-niet-beste-Nederlandse-wielrenner-2014, Niki Terpstra.
Bergkoning van de Mijzerdijk west-oost. Mijzerdijk van oost naar west daarentegen voelt meer als klimmen aan. De stevige noordwestenwind (stormpje) laat de ketting op het binnenblad ratelen. Achterop dien ik snel naar de 21 te schakelen wil ik mijn trapfrequentie op minimaal 90 omwentelingen per minuut houden. Mijn snelheid loopt tijdens de stevigste vlagen terug naar 13 kilometer per uur. Hoezo Nederland kent geen bergen? Overal zijn er in ons vlakke land diverse passen en cols te vinden. Hoe opener het landschap, hoe zwaarder de col. De Hollandse berg.
Hollandse berg. Synoniem voor Alpe d'Huez. Op 4 juli 1952 wordt de Alp voor het eerst in de Tour de France opgenomen en kent in Fausto Coppi een legendarische winnaar. Jean Nelissen schreef in zijn boek 'de bijbel van 100 jaar Tour de France' over de in 1935 aangelegde weg naar het toen onbeduidende dorpje Alpe d'Huez. 'Nergens is de Tour zo dichtbij als op de Alp, waar het publiek de renners in slow motion voorbij ziet zwoegen. De helden kunnen worden aangeraakt, het zweet parelt op hun gezichten, hun ademhaling is hoorbar en de fans kunnen een fles mineraalwater aanreiken en daardoor zelf een kleine bijdrage aan de Tour leveren. Vanaf 1976, als Joop Zoetemelk wint, wordt de Alp de Hollandse berg in de ronde.' Na zijn ritoverwinning volgen er nog zeven Nederlandse zeges (Hennie Kuiper 2x, Zoetemelk in 1979, Peter Winnen 2x, Steven Rooks en Gert Jan Theunisse). We wachten sinds Theunissens overwinning in 1989 op nieuw Nederlands succes op de Hollandse berg.
Nachtkaars
Als een nachtkaars uitgaan: in een gestaag tempo minder worden en eindigen. In mijn geval het fietsseizoen 2014 abrupt eindigen.
Daar zit je dan eind oktober. Goede benen van het trainen in Toscane en de zin in het nieuwe seizoen zit er volop in. Terug in Nederland is het geruime tijd slecht weer. Van trainen komt weinig terecht. Als de herfstdepressie na een ruime week ons land heeft verlaten, pak ik het fietsen weer op. De conditie is aanzienlijk minder geworden. Dan word ik op een maandagochtend wakker met een lichte irritatie in de knie. Deze verergert in de volgende dagen. Tendinitis. De knieschijf van de linkerknie is niet meer zichtbaar. Als na verloop van tijd de knie zijn gewone vorm en gedaante heeft aangenomen, blijkt de rest van mijn onderstel dermate onder de indruk te zijn geweest van de knieontsteking dat ik me weer verplaats als een bejaarde man. Na deze lichamelijke ongemakken te hebben overwonnen, hoop ik snel op mijn zadel plaats te kunnen nemen. Mijn lichaam denkt er anders over; eerst nog een soort griep overwinnen. Geen koorts, hoofd of keelpijn, maar ontzettende spierpijn beginnend in de benen en eindigend in de rest van het lijf. Alsof ik drie keer de Ventoux op een opoe fiets ben opgereden met een halve marathon met push ups als toetje. De oude man keert weer terug in mijn motoriek.
Eenmaal de misère achter me te hebben gelaten, klauter ik op Eerste Kerstdag op de fiets. Ik heb er 35 fietsloze dagen opzitten. Zo'n lang reces is mij nog nooit overkomen. Daardoor voel ik mij weer de beginner van weleer. Wat een ellende dat fietsen! Heel mijn lijf doet zeer: handen, zitvlak, rug, knie en benen. Dat gaat nog wat worden in de opbouw naar de Amstel Gold Race. Een uur houd ik het vol. Voldoening? Neen!
De temperatuur heeft vandaag een sprong naar beneden gemaakt. Die vervelende pokkewind van de laatste dagen heeft plaatsgemaakt voor een lekker briesje uit noordoostelijke richting. Vol goede moed rijd ik via de bebouwing van Oosterblokker naar Enkhuizen, waar ik aanpik bij een groepje. Een renner met lang krullend haar gaat van de kop af. Verrek dat is Tino Haakman! Ik ga naast hem rijden en knoop een gesprek met hem aan. We wisselen wat informatie uit over de door mij gehate Vélomediane, die hij overigens zes maal heeft gewonnen, en naderen Enkhuizen. Zij hebben er 120 kilometer opzitten. Ik ongeveer honderd minder.
Het IJsselmeer ligt er als een licht gerimpelde spiegel bij. Grote groepen vogels vinden warmte en vermoedelijk gezelschap bij elkaar. Door de laagstaande winterzon worden lange schaduwen gevormd op een grauwgroen en bruin weiland. Veel mensen trekken erop uit, allen genietend van de koude. Hier en daar kruiend ijs in de vele baaien van de Westfriese omringdijk. Het gaat vandaag een stuk beter dan tijdens Eerste Kerstdag. Het schenkt me hoop, zin en vertrouwen. De nachtkaars begint langzamerhand weer te vlammen.
Apennijns debuut
Vallombrosa. Wat een prachtige naam; zeker de laatste
vier letters. De Giro caravan passeerde in 2013 door dit dorp, gelegen op
duizend meter boven zeeniveau aan de westzijde van de Apennijnen; een langgerekte
bergrug die zich van noord tot zuid Italië uitstrekt en met 2912 meter in de
Abruzzen de hoogste top heeft. Dit deel van de Appennino kunnen we vanuit ons
huis zien en trekt al enkele jaren aan mij. ‘Kom dan, kom dan, kom dan!’
Vandaag is het zover. Op het gemak klimmend in d1, bereik ik via de Chianti dorpen
Castellina, Panzano en Greve het dal aan de oostzijde van deze regio. De rivier
de Arno vormt de natuurlijke scheidingslijn tussen het heuvelgebied van de
Chianti en de bergrug van de Apennijnen. Figline is in tegenstelling tot de
vele dorpen in de Chianti een drukke en vieze bedoeling. De snelweg en de
spoorlijn naar Rome passeren hier. Als ik de drukte eenmaal achter me heb
gelaten, ben ik al geruime tijd aan het klimmen. De voet van de klim ligt op
meer dan honderd meter. Vallombrosa ligt op duizend meter. Hoe verder ik klim,
hoe meer verlaten de weg wordt. Het is een volwassen klim met stukken rond de
tien procent. Het groen langs de weg verandert sterk; de heerlijk naar
bosbessen geurende loofbomen met de vele kastanjes op de weg veranderen in
naar de kerst ruikende naaldbomen nabij de top.
Vallombrosa blijkt een kuuroord te zijn met een
prachtige abdij. Het was lange tijd een onherbergzaam en moeilijk bereikbaar gebied,
een oord waar men zich terugtrok als men genoeg had van de verdorven wereld.
Giovanni Gualberto, een Florentijnse edelman, streek hier in de elfde eeuw met drie
geestverwanten neer. In 1038 richtte hij hier de abdij op. Dezelfde abdij die
zich in de bewolkt buitenlucht ophoudt, waar een in korte broek gehulde
wielrenner foto’s staat te maken. Mensen op leeftijd lopen in regenkleding
rond.
De hel van de Crete
In het inferno arriveert Dante
met zijn gids, de Romeinse dichter Virgilius, na een lange afdaling bij de
onderste ring van de hel. Hier ontwaart hij de torens van het vestingstadje
Monteriggioni. De torens vergelijkt hij met reuzen die uit de hellepoel omhoog
steken. Als Dante de schrijvende wielertoerist Roberto Delvecchio was gevolgd,
had hij met beide ogen kunnen constateren dat Monteriggioni slechts een
voorpost voor het ware inferno was. De echte hel begint ten zuiden van het stadje;
de Crete Senesi. Een verlaten poel des doods. Achtergelaten door haar bewoners,
gevlucht voor de vereenzaming en isolement. Het is een vreemde plek ten zuiden
van Siena. Mooi van lelijkheid of desgewenst lelijk van mooiheid. Rollende
heuvels gelijk aan hoge golven van donkere omgeploegde aarde. Op zichzelf niet
zo’n vreemde gedachte, omdat 5 tot 2,5 miljoen jaar geleden dit de bodem van de
zee was. Een slingerende weg kronkelt zich als een duivelse slang naar het
dieptepunt van de hel, het krijtstadje Monte Oliveto, een plek waar de
Benedictijnen zich in vroegere tijden terugtrokken.
De eenzaamheid van de
omgeving krijgt geen vat op me. Ik geniet met volle teugen van de route, de
vergezichten, welhaast verlaten dorpen, steile klimmetjes en spaarzame bospartijen.
De kronkelende weg is van perfecte kwaliteit, slechts eenmaal onderbroken door
een onvervalste strade bianche van vijf kilometer lengte met een forse twaalf
procent klim. Enigszins opgelucht haal ik adem na het verlaten van de klim en
witte weg. Ik heb het meest zuidelijke deel van de route, Buonconvento, achter
me gelaten en arriveer in Asciano, waar Franciscaner monniken zich vestigden,
ga ik met knorrende maag op zoek naar proviand. Een bakkerijtje verkoopt
overheerlijke appelbroodjes. Ze verdwijnen snel in mijn maag en bloedsomloop. De
benen beginnen tekenen van verval te vertonen. De vele klimmetjes, achtentwintig
in totaal, hebben ze gesloopt. De laatste loodjes leg ik in het drukke Siena.
Talloze auto’s zoeven me voorbij, hun herrie en uitlaatgassen in mijn geestelijk
gestel achterlatend. Uitgewoond arriveer ik in Tregole, trots op het overwinnen
van het inferno. Dante dankt mij voor de verkregen inzichten en voegt zich bij
zijn gids Virgilius in zijn reis naar het hiernamaals.
Bocht
 |
| Lecchi in Chianti; bijna geen hond te bekennen. |
Van Midden naar Zuid Limburg
Een strakke zuidwester blaast me vol in het gezicht. Naweeën van orkaan Bertha meldt het KNMI. Gelukkig ben ik niet in het Westfriese. Zou ik dat wel zijn, zou ik waarschijnlijk uit mijn vel worden geblazen. Met mijn ouders, Roos en kinderen verblijven we in een huisje nabij Roermond. Enkele maanden geleden had ik me voorgenomen om Luik-Bastenaken-Luik dit weekend te gaan rijden. De 235 kilometer om maar eens Luik-voor-het-echie te doen. Eenmaal het parcours gezien op internet haak ik af. Dat is geen Luik rijden! Heen-en-terug over bijna dezelfde wegen. Ik vrees dat het 'Ollandertje' pesten een rol speelt. Waar de Belgische organisatie van Tilff-Bastogne-Tilff een vrijwel identiek parcours zoals de echte klassieker kan presenteren, moet de Nederlandse organisatie van le Champion het met een slap aftreksel doen.
Goed, geen LBL voor mij, althans dit seizoen niet, hier kom ik later op terug, maar wat dan wel? Niets doen? Kan maar ligt niet in mijn aard. Afgelopen maand juli ruim 1000 kilometer gereden, dus dat wil ik nog even voortzetten. Ik besluit om met behulp van GPSies een route van Midden naar Zuid-Limburg te maken. Fijn om nieuwe wegen, omgevingen en uitzichten te verkennen.
Het leuke van routes tekenen is dat je geen idee hebt hoe de omgeving en de wegen zijn. Ik probeer steevast grote wegen te vermijden. Dat lukt me ook vandaag, al raak ik regelmatig op Midden Limburgse zandwegen verzeild. Strade modder en prut. Landschappen wisselen elkaar razendsnel af: boerenweggetjes, bospercelen, uitgestorven dorpjes, maïsvelden en alles tegen een licht glooiend landschap. Nabij Tüddern, Duitsland, dien ik een open stuk over te steken. De wind beukt, zodat ik hard moet werken om een goed tempo te handhaven. Eenmaal voorbij Tüddern rijd ik de bebouwde van Sittard in. De eerste heuvel dient zich aan. Een pad leidt door het akkerlandschap slingerend omhoog. Redelijk goed kom ik boven, waarna het nog een kort stuk naar Valkenburg is. De Cauberg gaat boven verwachting goed. Geen toptijd - ik rijd niet volle bak - maar wel mijn derde tijd op de Cauberg.
 |
| Kuitenbijter Kersenpad |
Op naar Slenaken, niet voor Neerlands mooiste - de Loorberg - maar voor zijn onbekende broer. Onlangs attendeerde Arno me op 'het Kersenpad' een weg even voorbij het hotel Loorberg na een kort stukje Loorberg. Met recht mag deze klim een pad worden genoemd. Slecht asfalt maar verder een juweel van een kuitenbijter met een maximaal stijgingspercentage van veertien procent. Leuk om een nieuwe klim in Zuid-Limburg gedaan te hebben.
 |
| Uitzicht op de Loorberg vanaf Kersenpad |
De terugweg naar Roermond is even verrassend en mooi als de heenweg. Via verschillende fietspaden rijd ik onder meer langs de Brunssummerheide om wederom Duitsland in te trekken. Bertha speelt nu in mijn voordeel. Eenvoudig behaal ik snelheden tussen de 35 en 40 kilometer, de GPS ondertussen goed in de gaten houdend. De hele rit navigeer ik al kijkend op de Garmin. Als een nieuw zandpad zich aandient, besluit ik om een stukje om te rijden. Grote weg dan maar. Duitsland is verlaten. In de dorpjes kom ik geen sterveling tegen. Luiken zijn naar beneden. Winkels dicht. Leven hier wel mensen? Bijzonder opvallend wanneer ik Nederland weer binnen rijd, dat hier wel mensen en auto's zijn. Na het laatste zandpad genomen, arriveer ik voldaan bij het vakantiepark.
 |
| Mooi Duitsland |
1. Ronde van Vlaanderen (met de Muur)
2. Parijs-Roubaix (met het bos van Wallers en alle andere beruchte stroken)
3. Amstel Gold Race (wellicht de toerversie)
4. Luik- Bastenaken-Luik (met finish in Luik)
5. L'Eroica in Toscane (met finish aan de rand van Siena)
Het lijkt me geweldig om een aantal van deze tochten met fietsvrienden te kunnen gaan doen. De afstanden zullen tussen de 100 en 150 kilometer bedragen. Houd mijn blog in de gaten!
Dentelles
Daar pedaleren ze, de benen nog stram en zwaar van hun zegetocht op en over de Mont Ventoux, in de richting van de gekartelde bergen door een licht glooiend landschap van groen velden. Druivenranken zover het oog kan zien.
Bijna rijp om tot Côtes du Rhône te worden verwerkt. De twee stippen verdwijnen over de heuvelkam. Rustig aan peddelen ze, zij-aan-zij, hun ogen goed de kost gevend. Het gaat ze dit maal niet om snel, lang of juist snel en lang. Af en toe wordt er zelfs gepauzeerd om foto's maken van de landelijke omgeving. Een grijze regenlucht hangt als een donzen dekbed over het laagland van de Vaucluse. Pittoreske dorpjes steken schril af tegen de overwegend grijze lucht. Cicades, uit de kluiten gewassen krekels, zorgen voor een constant gerasp alsof een groep houthakkers hun vernietigende werkzaamheden uitvoeren.
De twee fietsers, getooid in donkere en deels gesponsorde wielerkleding, houden aan de voet van het gekartelde bergrug van de Dentelles de Montmirail halt. Overleg volgt. Een kaart wordt er zelfs bij gepakt. De route door het berggebied wordt bepaald, waarna ze spoedig uit het zicht fietsen.
De weg door de Dentelles loopt door wijngaarden slingerend omhoog. De bergrug, gelijkend op de Dolomieten in Italië, heeft haar naam te danken aan de sprekende gelijkenis met kantwerk. Ruim 21000 pieken telt het massief, waaraan de twee wielrenners zich regelmatig vergapen. Plots stijgt de weg tot vijftien procent en loopt over in grint, gravel, strade bianche of hoe ze deze los liggende rommel ook mogen noemen. Onverschrokken trekken ze naar de 400 meter hoge col, welke spoedig wordt bereikt. Foto's worden er gemaakt, waarna de afdaling volgt. Ze voelen zich pioniers uit een lang vervlogen tijdperk uit het cyclisme; grind, kuilen in plaats van asfalt. De ene renner voelt zich, gesteund door Toscaanse grindweg ervaring, meer thuis op dit soort wegen. Uiteindelijk zijn beiden blij en voelen ze zich bevrijd als het vertrouwd zwarte asfalt onder hun banden doorglijdt.
De regen valt inmiddels gestaag neer. De drukke weg met overhangende platanen loopt vals plat omlaag. Grote messen worden gestoken; twee andere renners klampen aan. In rap tempo stevenen ze over de kletsnatte weg naar de Romaanse stad Vaison-la-Romaine. De vierde aanhaker wappert eraf. Opspuitend water slaat in de gezichten. Een felle bliksemflits doorklieft de lucht gevolgd door zwaar gedonder. De gestaag vallende regen is veranderd in een hoosbui. Het water loopt de besmeurde wielerschoenen in. Geen vezel is droog. Het riante onderkomen van de twee nadert. Tevreden en doordrenkt van het Provençaalse water stallen ze hun carbon tweewielers. De eigenaar van de carbonwielen neemt een laatste duik. Natter kan immers niet.
Malloot van de Ventoux
Malloot: iemand die zich op een grappige manier ongewoon gedraagt. Ook wel een aanstellerig mens, gekkerd, kwibus, kwast maar persoonlijk en meest in de context van dit stuk passend: 'dwaas mens'. Vrij naar het Frans vertaald 'cinglé'. Bergop fietsen, zonder dat het je professie is, kan een vrij dwaze of malloterige bedoeling zijn. Bij twee keer dezelfde berg beklimmen, mag je redelijk twijfelen aan diens verstandelijke vermogens, maar bij drie keer ben je een malloot. Voor zover u het nog niet weet, ik ben zo'n malloot. Tijdens een tocht ergens in januari, de koude ligt nog op het land, oppert Bart het idee, of wellicht meer een hardop uitgesproken hersenspinsel, om drie keer de Ventoux op te rijden. Ik heb er onmiddellijk oren naar. Gezamenlijk organiseren we een vakantie rondom dit plan.
Drie keer de Ventoux op één dag beklimmen: 136 kilometer en 4443 hoogtemeters. Via de site Club des cinglés du Mont-Ventoux (vereniging van malloten van de Ventoux) schrijft Remco ons in, ontvangen een stempelkaart waarmee we van start kunnen gaan om ons later officieel tot malloot kunnen laten kronen.
Terwijl Hamilton vaart minderde kwam Pantani terug in de groep en wist in het maanlandschap zelfs te demarreren. Armstrong haalde hem uiteindelijk voor de top bij en liet de Italiaan als eerste over de finish gaan. Het ontlokte Belg en kannibaal Eddy Merckx de opmerking: geef nooit kadootjes op de Ventoux. Naast het verlies van zijn zeven Tourzeges heeft Lance Armstrong tot op de dag van vandaag spijt van zijn actie om Pantani op de Mont Ventoux te laten winnen.
Water in de benen, pijn in de rug en waar blijft het Chalet Reynard? De helling blijft mijn lichaam torpederen. De moed zakt in mijn wielerschoenen. De dag is nog zo lang. Na enkele overpeinzingen nader ik de eerste gebouwtjes. Het bos wordt dunner, de bomen lager, kalkgesteente is zichtbaar en koele wind voelbaar. Even kan ik buitenblad schakelen. Mijn onderrug zucht onder het genot van de afnemende druk. Geladen met optimisme rijd ik het maandlandschap binnen. Zeven procent klimmen voelt aangenaam.
Het monument van Tom Simpson nadert. Weer salueer ik door met mijn vingers tegen mijn helm te tikken. Elke keer krijg ik kippenvel. Het leidt me gelukkig af. Het laatste stuk Ventoux is steil. Een felle plotselinge wind blaast me in het gezicht bij het ingaan van de laatste vijfhonderd meter. Nog even aanzetten en ben boven. 'One down, two to go'. Remco is al ruim vijf minuten boven. Bart volgt vijf minuten na mij. Voor de eerste keer stempelen we, dalen naar Malaucène, stempelen wederom en bevoorraden ons met water. Licht optimistisch - deze kant van de Ventoux heb ik het meeste gedaan - zetten we ons in opwaartse beweging. Spoedig wordt de volgorde weer bepaald: Remco voorop, ik volg op afstand en kort daarachter Bart.
De aangename van deze kant van de Ventoux is het aantal relatieve ontspanningspunten, doordat de weg tot maximaal vijf procent stijgt. Ik slaag er in om bij Remco te komen en zelfs weg te rijden. In mijn achterhoofd hoed ik mezelf voor het stuk hel van deze zijde. Het inferno dient zich met een bord met daarop 11% aan. Het is onbedaarlijk heet, een overtreffende trap van warm. De wind en schaduw ontbreken. Een haarspeldbocht, de weg blijft steil maar is beschaduwd. Relatieve verlichting. In de verte een hardloper. Ik passeer hem. 'Ik vind je een held' roep ik naar hem. De Vlaming bedankt me. Het skistation Mont Serein staat gelijk aan herstel plus buitenblad alvorens de weg haar vertrouwde tien procent wederom aanneemt. Dan zit het zwaarste deel van deze zijde erop. Hoog boven me - als het opperwezen op mij neerkijkend - ligt de top, gescheiden door een slingerende weg en een steile met kalksteen bezaaide helling. Dit aangezicht van de col is anders dan van de andere zijde. Ooit scheerden hier, terwijl ik afzag van de klim maar tegelijkertijd genoot van Rammstein, twee straaljagers vlak over de bergkam en doken naar vervaarlijk hard naar beneden. Het gegeven van de laatste kilometer geeft mij moreel. Eindelijk ik ben boven. Ik kan genieten van het uitzicht en de koelte van de wind. Two down, one to go!
De hitte is bijna ondraaglijk. Vijfendertig graden in de vlakte nabij Sault. Slechts de geur van lavendelvelden veraangenaamt deze hel. Zojuist zijn we vanuit Sault voor onze laatste inspanning vertrokken: de derde beklimming. In Sault hebben we gebak gegeten (éclair uiteraard) en koude frisdrank gedronken. Remco en ik rijden in het gezelschap van een Fransman omhoog over prachtig nieuw zwart asfalt. Over deze zijde van de Ventoux wordt wel eens denigrerend gezegd 'Sault is voor mietjes'. Ik kan u echter verzekeren dat deze zijde, na de twee anderen te hebben gedaan, bepaald geen mietjesklim is, voor zover je al over mietjesklimmen kunt spreken.
De Fransman, die tot dan toe in het laatste wiel heeft gehangen, pakt vervelend hard over. Ik volg. Remco spoort me aan om zijn wiel te pakken. Hij pakt zijn eigen tempo. Enkele kilometers rijden de Fransoos en ik om beurten op kop. Telkens neemt de Fransman iets harder over, waardoor ik moet en wil lossen. Op eigen kracht rijd ik door. De kilometers voor Chalet Reynard zijn vrij eenvoudig en bovendien schaduwrijk waardoor de temperatuur naar een aangename 21 graden daalt. Ik kan buitenblad steken en spoedig zit ik bij de Franse horzel in het wiel. Hij houdt halt bij Chalet Reynard; mijn laatste keer maanwandeling vangt aan.
 |
| Mijn vrouwen |
De ervaring van de eerste beklimming werkt in mijn voordeel. Wat komen gaat staat in mijn hoofd en benen gegrift: Fontaine de la Grave, haarspeldbochten, eenvoudige stukken afgewisseld met moeilijkere, monument Simpson en tussendoor vraag ik me af: staan ze te wachten op de top? Zien ze mij al? Ik focus, vernauw mijn blik, maar kan niemand op de top onderscheiden. Nog driehonderd meter te gaan en ik hoor Roos boven de wind uit roepen. Daar staan ze. Allemaal. Kippenvel. Adrenaline. Het laatste stuk wordt hierdoor eenvoudig. Vijftig meter onder de top komen mijn meiden me tegemoet. Ik moet door. Stoppen voor een top kan niet. Drie vingers ten teken van de behaalde Ventoux' steek ik op en finish. Ik ben verworden tot malloot.
 |
| Nu officieel malloten: vlnr. Bart, Remco en ondergetekende |
Monument
Tweeëntachtig doorkomsten telt dit monument van de Tour de France. Grote winnaars zoals Coppi, Bartali, Robic, Fuentes (vier maal), Bahamontes, Eddy Merckx passeerden als eerste de 2115 meter hoge top. Toch telt de Tourmalet slechts twee aankomsten bovenop. In 1974 wint de Spanjaard Gonzalo Aja en in 2010 de Luxemburger Andy Schleck met een ik-maak-mijn-doorrij-actie-van-de-Balès knipoog van Contador goed. De eerste doorkomst van de Tourmalet vindt in 1910 plaats. Het is de Fransman Octave Lapize, die heftig fulminerend, de top als eerste Tourrenner neemt. 'Jullie zijn moordenaars, ja moordenaars!' roept hij vol overgave richting tourdirecteur Henri Dèsgrange en zijn gevolg. De krullenbol zoals zijn bijnaam luidt wint de etappe, die 326 kilometer lang was. In de Eerste Wereldoorlog wordt Lapize piloot in het Franse leger. Hij wordt door Duitse gevechtsvliegtuigen neergehaald en overlijdt in een ziekenhuis aan zijn verwondingen. Op de top van de Tourmalet hangt een gedenkplaat ter nagedachtenis aan de Franse held Octave Lapize.
Het is een uur rijden om vanaf Aire du Temps naar de startplaats van de klim van de Tourmalet te geraken. Ik parkeer de auto in het dorpje Campan, vlakbij de grote stad Bagnères-de-Bigorre. Vanuit hier loopt de col over een brede en drukke weg door weilanden en akkers naar het officieuze begin van de klim in Saint Marie de Campan. Ik voel me slecht. Mijn benen doen zeer van de dagen ervoor, het is ontzettend warm, het verkeer raast langs me heen. 'Omdraaien, opgeven en stoppen,' fluistert het duiveltje op mijn schouder. Een korte beschaduwde afdaling doet het demoontje van mijn schouder af de berm in tuimelen. Deze col zal en moet ik op mijn lijst bijschrijven! 'Rustig aan' fluister ik mezelf in. 'Het is maar training,' stel ik mezelf vervolgens gerust. Het oppeppen doet me goed. Twee wielrenners geraken tot op mijn achterwiel. Het eerste steile stuk doet me lichtjes versnellen. De twee moeten lossen. Moraal kicks in!
'Anger is a gift' uit het nummer Freedom van de Amerikaanse band Rage against the machine moet hier ergens in een rots gekerfd staan. In de voorbereiding op de Tour van 2004 bepaalt en besluit Lance Armstrong bij dit 'monument' de gashendel open te draaien. De eerste bergetappe van deze Tour zal in La Mongie finishen. Anger is a gift; typerender voor de mens Armstrong kan het niet zijn. Nadat zijn knechten flink gang maken tijdens de twaalfde etappe schakelt de boss op en rijdt weg uit de groep der favorieten. Slechts de Italiaan Ivan Basso kan volgen en zal uiteindelijk de etappe winnen. Jan Ullrich, mede favoriet voor de eindzege, heeft het zwaar. Tyler Hamilton is inmiddels afgestapt. Achteraf blijkt dat weggegooide bloedzakken van de Spaanse dopingdokter Fuentes debet zijn aan het falen van zijn klant Ullrich. Opmerkelijk feit is dat Ivan Basso, ook cliënt van de Spaanse medicus, wel sterk rijdt. Hoe hij aan vers bloed is gekomen, zal nog lang tot de diepste geheimen van de sport behoren.
De weg slingert zich, zonder haarspeldbochten, het bos in. Verrukkelijk koel is het hier. Ondanks de hoge percentages van acht tot tien procent gaat het klimmen me steeds beter af. In enkele bochten klatert een waterval. Het water zorgt voor de broodnodige verkoeling. Het skidorp La Mongie nadert. Ik rijd in naar uitlaatgas stinkende halfopen tunnels. Een renner nadert, passeert me, ik twijfel maar haak mijn wagonnetje resoluut aan. Tezamen rijden we het skidorp binnen. Nog vier kilometer klimmen geven het bord naast de weg én mijn Garmin aan. De weg blijft hier met negen procent stijgen. De boomgrens ligt ver onder me. Verderop zie ik de top en het station van de Pic du Midi de Bigorre, een op 2877 meter hoog gelegen observatorium waar sinds 1880 het heelal wordt bestudeerd. Vlekken sneeuw sieren de rotswanden. Ik denk een oude gletsjer te onderscheiden.
De laatste kilometers zijn aangenaam zwaar maar ik kan een redelijk tempo handhaven. De temperatuur is hier aangenaam in tegenstelling tot in het dal. De wind doet mijn bezwete lichaam verkoelen. Nog een paar bochten en ik sta eindelijk boven. Ik heb een monument aan mijn lijst toegevoegd.
 |
| Monument Jacques Goddet, tourdirecteur na Desgrange |
 |
| Uitzicht naar de andere zijde van de Tourmalet |
De col is veilig
De Pyreneeën: de naamgeving hult zich in nevelen. In
het oude Grieks komt de naam Purénaei oros voor, welke in het Latijn omgevormd
werd tot Pyrenaei montes. Puréné zou ook een dorpje ten oosten van de Pyreneeën
geweest zijn. De laatste theorie is dat volgens de Griekse legende Puréné de
naam is van een mythische koningsdochter die in de bergen verdween nadat zij
door Heracles niet al te zachtaardig werd aangepakt.
Als in de winter van 1909 de Luxemburgse journalist
Alphonse Steines bij Tourdirecteur Henri Desgrange aanklopt om de Tour
spectaculairder te maken met het introduceren van de Pyreneeën aarzelt de charismatische
directeur. Bij de introductie van de Ballon d’Alsace in 1905 was hij een derde
van het deelnemersveld verloren. Bovendien vond hij dat de bergpaadjes van de Pyreneeën
nauwelijks toegankelijk waren, laat staan voor een Tourpeleton. Steines bleef
echter aandringen bij Desgranges, waardoor de Luxemburger in de winter van 1909
naar het zuiden van Frankrijk reisde. Met een chauffeur die de streek als zijn
broekzak kende trok hij naar de Tourmalet. Bij de sneeuwgrens aangekomen
weigerde de chauffeur verder te rijden, waarop Steines te voet verder trok. De
nacht viel en Steines raakte langzamerhand onderkoeld. Gelukkig vond een
schaapherder de bijna bevroren Steines nabij de top. Nadat Steines bijkwam
stuurde hij direct een telegram naar Desgrange: ‘de col du Tourmalet is
veilig’.
 |
| Herdenkingssteen Casartelli |
De koninginnenrit van 18 juli 1995 naar Cauterets over
de Portet d’Aspet, Menté, Peyresourde, Aspin en Tourmalet is nauwelijks in gang
getrokken of een verschrikkelijke valpartij ontsiert de etappe. In de afdaling
van de Portet d’Aspet vallen verscheidene renners. De Italiaan Dante Rezze
duikt de afgrond in. Onder meer Erik Breukink en Johan Museeuw smakken tegen
het asfalt. De nummer 114, de Olympisch kampioen van Barcelona, Italiaan Fabio
Casartelli ligt er roerloos bij. Bij ploegleider Hennie Kuiper slaat de schrik
om het hart. Een helikopter landt en vervoert de Italiaan naar het ziekenhuis
waar hij even later overlijdt. Ik ben, zittend voor de televisie, het weer in
Nederland is verschrikkelijk, getuige van het drama. Helder voor de geest staan
het schaamteloze juichen van Richard Virenque en het intense verdriet van
Claudio Chiappucci me voor de geest. Vandaag ga ik op zoek naar deze plek des
onheils.
De eerste col van de dag is de Ares. Wat een heerlijke
klim om een vakantie te beginnen; niet lang, bebost en gemiddeld vier procent.
Fluitend rijd ik naar boven en begin aan de afdaling richting Aspet. Een
t-kruising. Linksaf de Portet Aspet, rechts de Menté. Verbaasd kijk ik naar het
bord dat de klim van de Portet d’Aspet aangeeft: 4,4 kilometer met gemiddeld
9,7%. Aan het begin van de klim, links van de weg, prijkt het monument ter
nagedachtenis aan de overleden wielrenner. Ik rijd door. Stoppen doe je pas
tijdens de afdaling. De col is nog nat. De omgeving doet denken aan een
tropisch regenwoud. De weg dampt na en doet me lijden. Wat een verschrikkelijke
klim. Bovenop puf ik even goed uit alvorens de afdaling in te zetten. Deze is
gevaarlijk door de dalingspercentages. Het natte wegdek maakt het nog linker.
Uiteindelijk met veel gepiep en met kokende velgen kom ik bij het monument aan.
Zo’n afdaling vraagt om moeilijkheden en de beeltenis van het dodelijke
resultaat aanschouw ik. Een Engelsman vraagt of ik op de foto wil. Ik antwoord
hem dat het om het monument, de nagedachtenis en niet om mij gaat.
De laatste klim van de dag is de moordende Menté. Deze
ligt vol in de zon te bakeren. De wind zorgt voor enige verkoeling.
Stijgingspercentages verrichten hun slopende werk. Haarspeldbochten verlichten.
Na de top daal ik behoedzaam af. In 1971 staat Merckx tweede in het algemeen
klassement op ruime afstand van Ocaña. Het is beestenweer op de Menté. Merckx,
een zeer goed daler, stort zich naar beneden om de Spanjaard onder druk te
zetten. Ocaña tracht het wiel van de Belg te houden. Na enkele kilometers kwakt
de Spanjaard tegen asfalt, staat weer op en wordt vol op de borstkas getroffen
door de eveneens vallende Zoetemelk. Einde Tour voor Ocaña, eindzege voor
Merckx, die uit respect de gele trui tijdens de eerstvolgende etappe weigert.
Voor mij zit de dag erop. Ongeveer tachtig kilometer
heb ik kunnen trainen. De eerste van hopelijk vele deze vakantie.
Abonneren op:
Posts (Atom)