Zuid Limburg: de eerste hoogtemeters van 2017

Terwijl ik dit schrijf en een blik links van me werp aanschouw ik mijn jongste - aandachtig een kinderserie kijkend waar een verschrikkelijk irritant stemmetje de boventoon voert - en mijn vrouw diep in slaap liggend na een gezellige en alcoholische avond. Een uitgelezen moment dus om middels een artikel mijn blog verder aan te vullen. We zijn in Zuid Limburg en logeren bij de oom en tante van mijn vrouw. Vaste prik is de drop off van schrijver èn fiets in het heuvelland daags ervoor.

Gisteren dus. Wahlwiller. Waar heel Nederland onder een asgrauw mistdeken schuilgaat, is het hier helder doch bewolkt. De temperatuur is een enigszins aangename acht graden. Van voorjaar is absoluut geen sprake. Mijn kledingkeuze is wellicht wat risicovol: naast arm en beenstukken, een dik ondershirt met daarop een zomershirt. Winterhandschoenen en regenjack zijn opgepropt in één van de drie zakken van het shirt. Het valt me qua temperatuur mee.

Afbeeldingsresultaat voor val dieuMijn route leidt via de Schweiberg België in. Crutzberg, Aubel, Val Dieu en op naar Les Waides - de eerste serieuze testklim van vandaag. Het is inmiddels een kleine drie maanden geleden dat ik voor het laatst heb geklommen. Het valt me totaal niet tegen. Op het steile en eveneens totaalstuk van Les Waides haal ik volgens Strava mijn tweede tijd aller tijden. Traditioneel geraak ik in de Voerstreek weer eens op een strada marona terecht - een veredeld karrenspoor, bospad of mtb spoor. Ik wijs het modderig avontuur resoluut af en kies voor de veilige en comfortabelere route over het Voerstreekse asfalt.


In Nederland volgt de drie-eenheid van Loorberg, Camerig en Vaalserberg elkaar snel op. Halverwege de Camerig moet ik voor de zesde keer deze dag van mijn fiets om mijn afgezakte beenstuk op te hijsen. Op een of andere manier blijft het kledingstuk niet klem genoeg om mijn bovenbeen zitten.

Na de Vaalserberg wacht de vijf-eenheid met achtereenvolgend de Kruisberg, Eyserbosweg, Fromberg, Keutenberg en de Cauberg. Dat wordt afzien aangezien het beste er ogenschijnlijk af is. Mijn benen zijn volgelopen met allerlei niet weggewerkte en vers bijgekomen melkzuren. Masseur opzoeken. 

Voordat de Fromberg in het inmiddels zonovergoten Limburgse landschap opdoemt, stroop ik de beenwarmers af en berg ze op in een zakje van mijn shirt. Blij dat ik mijn zonnebril op heb, mijn witte benen steken immers schril af, rijd ik de Kruisberg op. Zwaar. Eyserbosweg. Mogelijk nog zwaarder maar houd iets van cadans. Fromberg. Goed te doen. Keutenberg. Dat doet pijn! Ik Zeeuw me - luctor et emergo - worstel en kom boven. Dan gas geven op de Limburgse hoogvlakte naar Valkenburg. De Cauberg is mijn laatste slachtoffer. Gek genoeg gaat het best oké. Het doet pijn, maar het gaat. 'Niet opgeven!' De tekst van Pieter Konijn - toevalligerwijs momenteel afgespeeld op de tablet van mijn dochter - speelt door mijn hoofd. Wijze les van de heer Konijn, maar vooral van Robert van der Wulp 'trainen met een doel'. Een tweetal webinars heb ik onlangs bij hem gevolgd. Vooral de 'mindset van een pro' spreekt me aan. Gefocust om ook die laatste interval tot het uiterste te gaan.   

De laatste kilometers zijn vlak. Een uitgelezen mogelijkheid om het gemiddelde op te voeren. Met een 25,1 gemiddeld, bijna 1700 hoogtemeters en 105 kilometer als totaalafstand ben ik zeer tevreden. Drie wezens springen tegen me op. Als ik goed kijk is één van de drie mijn nog-steeds-tablet-kijkende dochter en qua energie doet zij niet onder voor de twee teckels van de tante van mijn vrouw.


Alpenbrevet

De kogel is door de spreekwoordelijke kerk: ik heb me ingeschreven voor het Alpenbrevet - de gouden tour. Een ronde over de Grimselpass, passo della Novena (Nufenenpass, maar Italiaans staat fraaier), passo del San Gottardo en de Sustenpass over een totale lengte van 172 kilometers met ruim 5200 te overwinnen hoogtemeters. Van een aantal wielervrienden goede berichten over het evenement gehoord. Nu nog zelf ondervinden. Cyclingcols is inmiddels geraadpleegd. Die Nufenenpass. Daar word je wel even stil van...



In de aanloop ernaartoe rij ik wat leuke tochten zoals de voorjaarsklassieker vanuit Scherpenzeel, Westfriese run-bike-run, de alternatieve, de klimclassic (ja die toch weer), de Waalse Pijl en tot slot als ultieme voorbereidingsrit op de Zwitserse hemel of hel 'les Geant des Ardennes'. Ook verwacht ik nog enkele leuke hardlooptochten te doen met als uitschieter de Johan Cruijff run. 14 kilometer op zijn 70ste verjaardag met start in het Johan Cruijff stadion (alias de Arena) via de Meer met finish in het Olympisch stadion.

Wellicht treffen we elkaar ergens of onderweg?


Kwart van Egmond

Vandaag maak ik mijn hardloop debuut in een wedstrijd of tourloop; de halve van de halve. Een kwart dus. Egmond. Ongeveer 42,195 kilometer gedeeld door vier. Een eind. Een flink stuk rennen. Meer dan tien. Hartje winter. 

Samen met zwager S. - hij weer - parkeren we de auto in Heiloo, halen onze fietsen eruit en rijden naar het kustplaatsje Egmond aan Zee. We zijn niet alleen om het maar met gevoel voor understatement uit te drukken. We zijn met veel. Vooral fluoriserend in de kleuren geel en roze veel. Blij dat ik mijn zonnebril op heb.


Het weer is voor deze achtste van januari fantastisch. Nauwelijks wind, flauw zonnetje en een aangename temperatuur. Zwager S. start in een ander vak. Ik heb mezelf ingeschat op een tijd van een uur en een kwartier. Ik zit in de langzaamste groep.

Nadat de eerdere vakken zijn weggeschoten, worden we naar voren gedirigeerd. Nog even wachten op het startschot, timer op Strava zetten en weg zijn we.

Een grote groep hardlopers maakt ongeveer het geluid van poppend popcorn. De eerste drie kilometers worden we ploppend door Egmond geleid. Ik kies een aangenaam tempo en tegen de tijd dat we stad voor strand ruilen is de grootste drukte opgelost. 

Het strand ligt - in afwachting van de naderende vloed - er aangenaam hard en prettig bij. Hele ritsen dode zeesterren sieren de kustlijn. Het duurt en het duurt. Ik tuur naar de strandafgang. Hardlopen is leuk maar enigszins saai. Omgeving wisselt nauwelijks. In de verte zie ik de groep naar links het duin in afbuigen. 

Men loopt, ploegt en klautert omhoog. Ik kies voor de eerste vorm. Hard omhoog staat gelijk aan jezelf volledig opblazen. Eindelijk boven gekomen maak ik vaart met de hulp van de afdaling. De volgende helling wacht en nog een volgende. Bijna zeven procenten respectievelijk acht procent. Korte passen. Het klinkerpad slingert zich door duin en boslandschap. Toeschouwers flankeren het pad. Na een aantal kilometers begin ik er een beetje mee klaar te geraken, doch blijven mijn kilometertijden mij motiveren het laatste beetje energie eruit te persen. 

Het wachten is op de laatste klim, de Bloedweg. Middels appsignalen vanuit mijn telefoon begrijp ik dat zwager S. inmiddels is gefinisht. Daar is de bocht. Linksaf en omhoog. Het is minder dan anderhalve kilometer afzien. Een extra versnelling heb ik nog in de benen. Daar is het spandoek van de finish. De telefoon om de juiste eindtijd te klokken heb ik in de hand. Een uur en ruim twee minuten bedraagt mijn tijd. Ruim boven de tien kilometer gemiddeld gebleven. Maar wat had ik graag onder het uur gelopen. Volgend jaar dan maar!









Wisselen

In tegenstelling tot Dick Advocaat kan ik goed wisselen. Weliswaar duurt mijn wissel langer dan die van Dick, doch kunnen de Nederlandse Spoorwegen een puntje zuigen aan mijn wisselgedrag en dan met name in de winter. 

Sinds enkele weken ben ik weer aan het hardlopen geslagen. Ditmaal geen halfslachtige pogingen zoals afgelopen jaren - ik heb me zelfs heuse Nike Zoom Structure laten aansmeren - maar serieuze stappen binnen het hardloopcircuit. Na een rustige opbouw van enkele weken ben ik momenteel in staat om geruime tijd boven de tien kilometer - in hardlooptermen onder de zes minuten per kilometer - gemiddeld hard te lopen. Gesterkt door deze positieve stimulans en het gegeven dat de relatie hartslag-snelheid op de fiets wordt verbeterd, heb ik mij samen met zwager Samir, hierna te noemen zonder de toevoeging van het enigszins zin- en informatieloze adjectief zwager, wat hij opmerkelijk genoeg in omgekeerde zin wel pleegt te doen in korte posts op het sociaal medium Facebook, ingeschreven voor de kwart marathon van Egmond op zondag 8 januari.

We (Samir dus; zonder toevoeging) en ondergetekende hebben zojuist een winderige tocht van 45 kilometer door het Noordhollands duingebied met vleugje vreemdgang naar Uitgeest voltooid. Het waait flink met een kracht oplopend tot 6 Bft. Het maakt de beklimmingen naar de strandopgangen tot serieuze cols. Bij terugkeer in Egmond aan Zee veranderen we van outfit en dus sport. We verwisselen onze schoenen met carbonzolen en het strakke leer in zachte en verende nylonexemplaren, leggen de fietsen in de auto te rusten en doen de eerste pijnlijke schreden richting strand om het parcours van de kwart marathon te verkennen. Een zeer opmerkelijke gewaarwording maakt zich van mij meester. In plaats van carbon tussen de benen, aluminium in de handen tezamen met de vloeiende beweging word ik als een drilpudding door elkaar geschut. Alsof ik op kasseien met acht bar in de banden stuiter.

We (Samir dus; nog steeds adjectiefloos) rennen op deze 24 december door het winkelend publiek van de enige winkelstraat die Egmond rijk is om even later te stranden op de goudgele Noordzeekust. Het is zojuist vloed geworden. Dikke schuimkragen, waar wij beiden - sprekend in termen van glazen met een alcoholpercentage oplopend tot boven de tien procent - bepaald niet vies van zijn, doen onze schoenen veranderen in een soort slofvormige aanhangsels. Het zand is door het hoge getijde dermate zacht geworden dat we verwachten erdoorheen te zakken en binnen enkele minuten als twee Duitse toeristen onder de zandspiegel te verdwijnen. De strandopgang wordt weldra gekozen.

Duinpad loopt anders. Heel anders. Totaal anders dan asfalt. Het is hobbelig, geaccidenteerd, veert mee waardoor energie verloren gaat (aldus mijn zwager). Toch houden we hier ook een gemiddelde van boven de tien kilometer per uur aan. Eenmaal op het parcours van de kwart lopen we op klinkers; een stuk makkelijker doch pijnlijker. Als we even later stilstaan - om de route op de navigatie te bekijken - fietst er een groepje langs met als aanvoerder, kopman en waterdrager ene Niki Terpstra. 

De Bloedweg. De naam doet de helling eer aan. Klinkers en de wind volop de snufferd. Het zijn de laatste kilometers en loodjes van deze hardlooptocht. Spoedig wordt de auto opgezocht, laven we ons met hersteldrank in de vorm van chocomel, zetten koers naar de Kerst, waar we ons trainingstenue wisselen voor de koksmuts, wat ook weer een geslaagde wissel blijkt.

Recht zo die gaat

De weg was recht. De weg was recht. De weg was recht. Pffffff. De weg was recht. Pffff pffff. De weg was recht. Was ie maar krom! De weg was recht. Zucht...steun...kreun. De weg was recht. Thomas Dekker. Kreun. Oeps, foute associatie. De weg was recht. Vindt u het ook zo'n saai stuk om te lezen? Zoef. Auto. Zoef. Auto. De weg was recht. Zoef zoef. Héé twee auto's?! De weg was recht. Grijze lucht. De weg was recht. Hobbeldebobbelbonkebonkeasfalt. De weg was recht. #%#$*## was ie maar krom (duidelijk geïrriteerd). De weg was recht. (vrij vertaald naar de heer B. Botje). De weg was ...

Hoe blauw en zonnig het gisteren was, hoe donker en somber het vandaag is. Grijs, nevelig, koud. De hellende kilometers vanuit Duitstalig Belgisch Eupen naar het Baraque Michel duren voort en voort. Uitgestrekte naaldbossen met hier en daar een jager in een hoogzit, wachtend op een hijgend hert, een onwetend wild zwijn of wellicht de eenzame fietser. Vijf jaar geleden beklom ik in het gezelschap van Jan, Ruud en Arno de hoogste top (vrij vertaald naar Wikipedia) - alsof er ook maar één puntige spitsvormige bergketen te aanschouwen valt - van België in hartje winter. De afdaling vanaf Baraque Michel, een ski en langlaufoord, verkilt het warm gestookte lichaam. Gelukkig mag ik zo aan de bak; de Ferme Libert (vrij vertaald: vrijheidsboerderij). Vrijheid ondervind ik bepaald niet - gevangen genomen door de nimmer aflatende wurggreep van de steiltegraad. Vijftien procent. Achttien procent. Het gaat me redelijk af. In vergelijking tot zes jaar geleden - indertijd een ruime tien kilo lichter wegend - verlies ik op mezelf slechts luttele seconden. Het hardlopen werpt zijn vruchten af.
Rondom het Formule 1 parcours van Francorchamps ontmoet ik de Waalse tegenhanger van de Toscaanse strada biancha - la strada grigia - de grijze weg. Hotseknotsend stuiter ik naar beneden, mijn remmen tot moes knijpend en een stinkende rubbergeur achterlatend. Het mooiste deel komt er echter aan; de heilige twee-eenheid van de côte du Rosier (côte d'Amermont) en de côte de la Vecquee. Beide hellingen gaan naar wens en stemmen de interne ik meer dan tevree. Na de Maquisard rijd ik terug in de richting van Eupen.

De weg was recht. De weg was rechter. De weg was het allerrechts wat ik heb ik heb beklommen. Een soort naar-boven-lopende-Wieringermeerpolder-weg. Wat een verschrikkelijke saaie beklimming is dit. De koude noordooster snijdt me de adem af. Auto's die met 100 kilometer per uur voorbij speren alsof ze op Francorchamps rijden. De beklimming van de Baraque Michel vanuit Jalhay duurt eindeloos. 'A highway to hell' volgens Bon Scott. Een apotheek aan de voet met snelwerkend antidepressiva voor fietsers zou gouden zaken doen. Het achthonderdvijfendertigste bordje 'route degrade' doet me niet eens meer lachen. Belachelijke borden. Eigenlijk is heel Wallonië één lange route degrade. In de verste verte onderscheid ik het einde van deze beklimming. De weg was recht. De weg was absoluut niet krom. Nooit kwam Roberto Delvecchio hier weerom.


Twijfel

Het is eenvoudigweg niet meer tegen te gaan. Het grote ontkennen heeft geen enkele zin meer. De strijd is gestreden. Alle stoere praatjes in de kroeg - ik doe er niet aan mee, mij niet gezien die flauwekul! Ontwijken is hier de meest verkeerde manoeuvre. Na veel wikken en wegen - consulten bij de meest uiteenlopende psychologen, manueel therapeuten, haptonomen - dringt de realiteitszin zich aan mij op. De innerlijke twijfel blijft evenals de externe maatschappelijke druk. Het is gewoon niet meer verantwoord zo. Ik moet de keuze maken, ook al druist het 100 procent in tegen waar mijn gevoel voor staat. Meegaan met de meute!

Vanochtend was het zover. Of ik het bedrag wil pinnen? 'Vooruit maar,' verzucht ik en loop schoorvoetend van de winkel naar huis, sla rechtsaf de schuur in. Ik bekijk de Trek Domane liefkozend en bewonder haar maagdelijkheid, haar ongereptheid, haar strakheid als een couturier zijn modellen op de catwalk. Ik verlies de controle over mijn emoties. Door mijn tranen heen, reiken mijn handen naar het nog pure zwarte stuur. Ik aai en streel het. Haal diep adem, aarzel even en monteer de fietsbel.

Port de Balès: Andy's 39 seconden

Port de Balès
De Port de Balès is een 19 kilometer lange col in de Pyreneeën. De pas ligt op 1755 meter hoogte. Om de top te bereiken dien je 1186 hoogtemeters te overbruggen, derhalve een gemiddeld stijgingspercentage van 6,1%. De weg, de D925, verbindt een aantal gehuchten ten noorden van de pas met het zuidelijke gelegen kuuroord Bagnères-de-Luchon. De zuidzijde van de col komt uit op de beroemde Col de Peyresourde.

De noordzijde die ik vandaag doe, voert vanuit het gehucht Siradan langs het riviertje l’Ourse de Ferrère naar het dorpje Ferrère. Tot aan het pittoreske gehucht Mauléon-Barousse is het voornamelijk vals plat dat de klok slaat. De col begint volgens de lokalen weliswaar hier, aangekondigd met een groot spandoek, maar loopt na een kort venijnig stukje wederom in vals plat over. Op het moment dat de weg zich van de rivier afscheidt, wordt het serieus afzien. De col nauwelijks nog onder de 8%, met daarin lange stukken tussen de tien en twaalf procent. Borden aan de zijkant van de weg geven het aantal af te leggen kilometers tot de top aan. Op ongeveer twee kilometer van het einde maken de bomen plaats voor alpenweide, beter gezegd pyreneeënweide. In de verte grazen kuddes koeien. Hoog in de lucht zweven de gieren. Op 1755 meter bevindt zich de top van deze col van de buitencategorie. Het wegdek is echter buitengewoon slecht; veel los grind, steenslag en de steile dalingsgraad maken de Balès tot een gevaarlijke afdaling. De zuidelijke afdaling naar de Peyresoude/Bagnères-de-Luchon is beter te doen.

Omgeving


In jaren tachtig van de vorige eeuw werd de weg naar de top geasfalteerd en voornamelijk gebruikt voor lokale bosbouw. Daarvoor was het louter een aarden pad. Door de zware voertuigen was deze weg tien jaar na de eerste asfaltering nauwelijks nog berijdbaar. Mede na aandringen van de organisator van de Tour de France, de A.S.O., volgde een vernieuwing van de asfaltlaag, waarna de Tour voor het eerst op 23 juli 2007 de Balès voor het eerst aandeed.

De bossen bestaan grotendeels uit naaldbomen. Boven de boomgrens is het voornamelijk grasland, geschikt voor groot vee en marmotten. Hoog boven de Balès zweeft een grote troep vale gieren. Zij hebben de col tot hun territorium geclaimd.

Tour de France 2010: 39 seconden voor Andy
Maandag 19 juli 2010 zou een memorabel dag worden in de Tour de France van dat jaar. De Tour, gestart in Rotterdam, kende vooraf drie topfavorieten voor de eindzege: Alberto Contador, Andy Schleck en Lance Armstrong. De uitslag van de proloog in Rotterdam voorspelde een spannende strijd tussen de veteraan uit Texas en de gepassioneerde Spanjaard. Andy Schleck pakte op de kasseien van Noord Frankrijk, gegangmaakt door ploeggenoot en proloogwinnaar Cancellara, tijdwinst, waardoor hij na etappe acht al het geel pakte. Ook deze ochtend startte de Luxemburger in de gele trui, kort gevolgd door Contador. Armstrong kende deze Tour buitengewoon veel pech, viel een aantal keer en was inmiddels uitgeschakeld voor een goede eindklassering. 

Na een lange aanloop met de beklimming van de Portet d’Aspet en de col des Ares rijdt de Franse bekkentrekker Voeckler alleen aan de leiding op de lange en slopende klim van de Balès. Het peloton met daarin alle favorieten volgt op ruime afstand. Als de Fransman al lang en breed aan het afdalen is, volgt in het open deel van de Balès in de groep der favorieten een demarrage van de Luxemburgse gele truidrager. Contador lijkt bijzonder verrast te zijn en wordt direct op een aantal seconden achterstand gezet, totdat plotseling de ketting van Schlecks fiets eraf loopt. Verbouwereerd staat de gele trui aan de kant van de Bales te prutsen. De wakker geworden Contador vliegt hem voorbij en passeert met Menchov en meesterdaler Sanchez de top. Een gefrustreerde Schleck zet de achtervolging in en neemt alle risico’s tijdens de afdaling. De achterstand in finishplaats Bagnères-de-Luchon bedraagt 39 seconden op de nieuwe gele truidrager Alberto Contador. In het klassement heeft de Madrileen een voorsprong van 8 schamele seconden. In de media wordt het doorrijden van Contador breed uitgemeten. ‘Had hij van het malheur van Schleck mogen profiteren?’ luidt de veelal ingenomen vraag. Ondanks enkele heldhaftige pogingen en een cadeau in de vorm van de etappe overwinning op de Tourmalet gevolgd door een vette knipoog van de Spanjaard kan Schleck de witte trui op de Franse wegen niet meer omruilen voor het gewilde geel. Zijn achterstand in Parijs bedraagt….. 39 seconden.


Van achter de groene tafel krijgt Schleck, na de positieve test van Contador op het middel clenbuterol, de gele trui enkele jaren later terug. Het zal het laatste wapenfeit worden van Andy Schleck. Na een zware valpartij in de Dauphine van 2012 zal hij nimmer meer de oude worden en anoniem in het peloton meerijden, waarna hij in 2014 gedesillusioneerd afscheid van de wielersport neemt. Hij is dan slechts 29 jaar. Contador wordt op 6 februari 2012 voor twee jaar wegens het dopingvergrijp geschorst en verliest daarmee ook zijn overwinning in de Giro van 2011. Na zijn comeback wint een verbeten Contador direct de Vuelta. In 2015 zal hij wederom de Giro aan zijn imposante palmares toevoegen.


Hop en neer

'Hop en neer, hop en neer,' roept onze kleine peuter van tweeënhalf. Zij waant zich Michael Jordan. Haar kleine voetjes komen, zich trachtend van de zwaartekracht te ontworstelen, een kleine drie millimeter van de grond. 'Niet opgeven, doorgaan, niet opgeven' imiteert zij Pieter Konijn en zijn trawanten. Ze is een kleine doorzetter. Van wie van haar ouders zou ze dit hebben?

'Op en neer, op en neer' galmt door mijn hoofd. De eerste keer op en neer dit jaar. Een schamele 600 prijkt op de kilometer tussenstand van 2016. Niet bepaald een hoeveelheid kilometers om met gerust hart de heuvels van de Voerstreek te trotseren. De week van de voorjaarsvakantie hebben we gebruikt om te klussen. Hele woning gestript en ondertussen ging ik 'op en neer' de trappen op. Krachttraining in optima forma. Mogelijk toch een kleine basis gelegd om de heuvels redelijk te trotseren.

Wat is het weer bok koud! We mogen dan geen winter hebben gezien; de lucht blijft continue grijs met veelal wind en regen. Vandaag laat Pluvius mij met rust. Ook Ventur laat niet van zich horen. Ik kan me Nederlandse maartdagen herinneren van twintig graden. Via Schweiberg verteer ik mijn eerste hoogtemeters. Lekkere klim. Matige lengte, matige hellingsgraad. Veurs is een daarentegen een langere klim. Ik besluit de versnelling op het buitenblad te laten. Worstelend kom ik boven. Goed voor de spieropbouw. Het klimmen valt me tot nu toe bepaald niet tegen. 

Mijn gedachten gaan enkele weken terug. Ik ben in het CHDR (Centre for Human Drug Resource). Na een tip van Arno heb ik me via hun site aangemeld voor een onderzoek naar 'het effect van EPO op de fietsprestatie'. Rond de vijftig deelnemers zullen onderzocht worden en ik hoor bij de laatste zeventig. Na de voorlichting van de begeleidend arts, van de vijftig deelnemers wordt de helft met EPO geïnjecteerd, meld ik me met enkele andere vrijwilligers voor het maken van een afspraak. Aan tafel, wachtend op de te maken afspraak, gaat al snel het gesprek over: 'Hoeveel kilometer rijd jij? Hoe zwaar weeg je? Joh ik weeg wel 56 kilogram? en meer van dit soort opschep praktijken. Wil ik hier wel bij horen? We sluiten immers het onderzoek af met een driedaags verblijf bij de Ventoux met een afsluitende rit tegen de Reus van de Provence. Meedoen aan dit onderzoek betekent twee maanden lang twee maal per week 'op en neer' naar Leiden rijden (Lijden dus). Mijn vakantie in Toscane zou ik er deels voor moeten opofferen. Vol twijfel besluit ik enkele dagen later het onderzoek vooral het onderzoek te laten. Fietsen moet wel leuk blijven! 

Zonder EPO in de aderen rijd ik in een prettige cadans de ene na de andere heuvel in het verlaten gebied van de Voerstreek 'hop en neer'. Waar je luttele kilometers verderop in Zuid-Limburg over de fietskoppen kunt rijden, kom ik hier welgeteld twee wielrennende collega's tegen. Opmerkelijk is de verlatenheid van dit Vlaams-Waalse landschap. Geen mens op de straten te bekennen, rolluiken overwegend gesloten. Het is alsof ik door een dodenstreek rijd. De Voerstreek is ook afwisselende bospercelen, slechte wegen, boerenlandschap, uitgestrektheid en een voetbalclub met de prachtige naam Celtic, waar een grasveld waar de hoogte van het groen tot aan de oksel van de rechtsachter zou moeten reiken.

In Zuid-Limburg aangekomen ontdek ik, ik fiets hier al heel wat jaren, toch weer een nieuwe klim. Na de bekende hellingen van Moerslag en St. Geertruid bots ik op de Eckelraderweg tot in Cadier en Keer. Ook in het dorpje Bolland loop ik tegen zo'n monster van een slordige vijftien procent aan. Over de bekende klim van Les Waides maar te zwijgen.




Voldaan arriveer ik koud tot op het bot in Bunde. Vol enthousiasme komt mijn dochter van tweeënhalf naar me toe, begeleid door twee ADHD teckels. Gedrieën springen ze tegen me op. 'Hop en neer' roept ze uitgelaten, waarop haar vader alleen maar van de vermoeidheid vooral 'neer' wil.

Een lans voor Lance

"Er is een blanco periode tijdens de Eerste Wereldoorlog. Dan is er een blanco periode tijdens de Tweede Wereldoorlog. En dan tijdens wereldoorlog Lance. Franz Ferdinand. Adolf Hitler. Lance Armstrong." *1

Bovenstaand citaat uit een uitgebreid interview met Lance Armstrong zet je aan het denken. Armstrong in het bovenstaand rijtje plaatsen past geenszins. De verhalen over de Amerikaan spreken in 's mans nadeel: arrogant, bedrieger, bedreiger, machtswellusteling. Aan de andere kant zijn inzet voor zijn kankerstichting, zijn persoonlijke betrokkenheid voor de doodzieke medemens.

Benieuwd naar de weergave van tiran Lance Armstrong op het witte doek, toog ik tezamen met mijn vader naar de bioscoop om de film 'the program' van regisseur Stephen Frears te bekijken. De film geeft mijns inziens een redelijk goed beeld van een Texaanse jongeman, net wereldkampioen en opboksend tegen de macht van de EPO generatie halverwege jaren '90. Een ambitieuze Armstrong (gespeeld door Ben Foster) die het verliezen niet kan verkroppen, zwicht voor de druk te presteren, ziek wordt, hersteld, vervolgens de Tour de Frances van 1999 tot en met 2005 domineert en wint, om uit te groeien tot icoon en dictator. Frears schuwt niet de donkere zijdes van Armstrong te belichten, maar laat aan de andere kant zijn zachte zijde middels zijn betrokkenheid aan de kankergemeenschap zien. Een scène aan het bed van een doodzieke jongen: "We hebben alle tijd, je hoeft niet te praten, ik blijf gewoon hier" maakt op mij meer indruk en blijft dagen later door de spelonken van mijn wielerhoofd rondzingen.

De film heeft van de eerste minuut tot aan de aftiteling (wie speelt George Hincapie?) mijn onverdeelde aandacht. De rol van Floyd Landis (Jesse Plemons) in de zaak Armstrong wordt voor het verloop en de uiteindelijke val van Armstrong uitermate goed belicht. 

Toch bevat de film redelijk wat fouten. De Waalse Pijl heeft geen kasseistroken, chronologisch klopt het één en ander niet, Simeoni-Armstrong vindt plaats in 2004 en Floyd Landis dronk zijn cappuccino's in het bijzijn van David Zabriskie en kreeg pas later op zijn donder van Armstrong. 

Noemenswaardig zijn de figurant rollen van Thomas Dekker en  Servais Knaven en het optreden van ene Dustin Hoffman als Bob Hamman, eigenaar van SCA promotions.

Hoe hoog is het klootzakgehalte van Lance Armstrong? Volgens mij heeft hij, eufemistisch uitgedrukt, op persoonlijk vlak nogal wat steekjes laten vallen. Ten opzichte van teamgenoten, collega's en vele andere verdient hij het predicaat van behoorlijke hufter. Verdient hij het om gestraft te worden? Zeker! Net zoals alle dopingzondaars twee tot vier jaar thuis zitten. Armstrong heeft overduidelijk de boel besodemieterd, maar om hem zo hard aan te pakken? Ik vind het nogal overtrokken. In de EPO tijd was het meedoen of afhaken en een baantje als vakkenvuller, postbode of rietkraagmaaier zoeken. Maar, wordt er niet overal bedrog gepleegd? Ziekenhuisdirecteuren, bank meneren, politici, zelfs onderwijzers. Bedrog zit in de mens. Al sinds we recht op konden staan en de graslanden van Afrika bevolkten. Laten we met elkaar niet vergeten wat Armstrong voor de sport heeft betekend. Van een euro tot een mondiale sport. Hoeveel mensen zien we zondags op de fiets? De statistieken zullen uitwijzen dat sinds Lance een enorme toename te zien is, in ieder geval ondergetekende. Ik was vanaf het eerste begin een Armstrong adept en moet bekennen nog steeds fan te zijn. Van een 95 kilo zwaar wegende, ongetrainde en rokende dikzak naar een ... Lance Armstrong: thanks! 

"Als je een titel van niemand afpakt, dan moet je hem gewoon aan iemand anders geven." *1 

Of nog beter: laat de 'oudjes' er opnieuw om strijden. Zeven jaren, zeven te organiseren etappes. Zeven koninginnenritten. Zeven dagen. Elke etappe een Tour winnaar. Laat de deelnemers zich er individueel op voorbereiden. Volg ze. Organiseer media aandacht. Een programma waarin ze dagelijks worden gevolgd voor mijn part. Voorafgaand aan de zeven dagelijkse uitzendingen van de Tour 2017: wie wint er vandaag een Tour? Streep door het verleden. Weg met de lege lijst. Vive le Tour. Vive l'histoire. Vive le Texan!

*1: Okbo, Morton: de Muur (nummer 48) Lance, de bedreiging voor alles, 2015

Even bij den bels

Elk moment verwacht ik aangevallen te worden door een leeuw, ondersteboven gewalst door een neushoorn of geplet door een olifant. De Loonse en Drunense duinen, een Afrikaanse savannedecor gelijkend natuurgebied in Noord Brabant onder Waalwijk, is een prachtig landschap waar ik doorheen rijd. De zon gaat schuil achter een wolkendek, een paars getint licht afgevend. Het kletsnatte bemodderde fietspad is bezaaid met rood loofblad. Eikels kraken onder de druk van mijn hard opgepompte banden. 

Fietsen in Noord Brabant verschilt fundamenteel met het rijden in Noord Holland. Waar ten noorden van het Noordzeekanaal het asfalt overwegend glad en zwart is, is deze in Neerlands grootste provincie aangelegd met ouderwets grijze stoeptegels. Honkenbonken in Noord Brabant. Als de stoeptegels ophouden bestaat er een reële kans op voortzetting op klinkers. Honkenbonken in het kwadraat. Ik voel hier een opbouw richting Vlaamse kasseien, van klinkers tot kasseien. Het kan erger. Klinkers met acne. Dat is honkenbonken met weerstand. Op driekwart van de tocht ben ik dan ook behoorlijk uitgewrongen. Zeker als mijn fiets en ik op een Brabantse onverharde boerenweg worden getrakteerd. Strade marrone.

De omgeving ten zuiden van Tilburg is zeer afwisselend: in herfstkleuren getooide bospartijen, akkers in rusten, doodse vennetjes en keurig aangeharkte dorpjes. Een klein stuk rijd ik door het land van den Bels, de bijnaam die de zuidelijke Nederlanders aan onze zuiderburen geven. Dat hiermee ook een trekpaard wordt aangeduid, kan niet bepaald als complimenteus worden opgevat. Fietspaden in dit stukje België zijn avontuurlijk en vragen oplettendheid. Heb je jezelf net lekker op gang getrokken, dien je de weg over te steken om daar het pad te vervolgen. Op een stuk van drie kilometer wissel ik vaker van zijde dan een willekeurige BN'er van partner. In het dorpje Poppel maken ze het helemaal bont. Daar stopt het fietspad tot twee keer toe zonder enige aankondiging en moet ik vol in de remmen. Enigszins tierend en alleszins vloekend verlaat ik, uiteraard op klinkers rijdend, het enige dorp in België met een meerderheid aan Nederland onder wie, hilarisch genoeg, de sprinters Boy en Danny van Poppel wonen.


Na het Nederlands Belgische Poppel volgt de eerder genoemde de strade marrone en kom in de Belgische enclave Baarle Hertog en het Nederlandse dorp Baarle Nassau aan. De 22 stukjes België liggen omgeven door Nederlands grondgebied en vormen samen met acht Nederlandse enclaves het dorp Baarle. Baarle Nassau, vernoemd naar Engelbrecht I van Nassau en tevens van naamlijke invloed op het koningshuis. Een dorp zoals andere dorpen in de omgeving maar waar elk huis een kleine Belgische of Nederlandse vlag op gevel, poort of hek heeft, om maar vooral duidelijkheid te scheppen in deze topografische warboel.


Na maisveld vijfhonderdachtentwintig sla ik rechtsaf het fietspad van een voormalige spoorlijn. In 1876 wordt het Belslijntje in bedrijf genomen en verbindt het Belgische Turnhout met het Nederlandse Tilburg. Belgische kolen kunnen over het spoor vervoerd worden om de textielfabrieken in Tilburg te voeden. Andersom vindt Nederland aansluiting op het Belgische spoornet. De aanvankelijk hooggespannen verwachting kan het spoorlijntje niet waarmaken. Al spoedig ondervindt men hinder van andere aansluitingen (onder meer de Moerdijkburg), de opkomst van de vrachtwagen en bus, alsmede de beide wereldoorlogen. In 1934 wordt het lijntje voor personenvervoer gesloten en 40 jaar later ook het goederenvervoer stopgezet. Nog een tijd doet het spoor dienst als toeristische attractie maar als dit eveneens niet rendabel blijkt, wordt het spoor vervangen door een fietspad. Hetzelfde pad waarop mijn door corrosie aangetaste aandrijfstangen tuffen als een oude stoomtrein. De aluminium wielen sporen door het natte bladerdek, gwoep - gwoep - gwoep, gelijkend een stoomtrein. Even achterom kijken of de wagonnetjes aangehaakt zijn, zet ik de sprint in en win deze van mezelf. Knap hoor! Uitgerangeerd arriveer ik niet veel later in Waalwijk. 

Toertochten re-re-visited

Talloze malen heb ik op het rijden van toertochten afgegeven. Verschrikkelijk vond ik het vaak de afgelopen jaren, voorheen waren ze het summum en vormden ze bijna de kern van mijn fietsbestaan. De laatste jaren was er de ergernis van de a-socialiteit en de pijnlijke constatering van de fysieke afname. Daarbij kwam de druk van het moeten en willen presteren. Genieten en het verliefde fietsgevoel werden een keihard moeten, waarin ik telkens hard werkte om de motivatie weer op te bouwen, om erna door de fysieke waarheid keihard achterhaald te worden. Halverwege dit seizoen heb ik zelfs overwogen de fiets aan de spreekwoordelijke wilg te hangen. Gewoon klaar ermee, basta, einde oefening! Strava: weg ermee! Blog: laag pitje. De fiets gaat dan wel mee naar Toscane, maar niet van harte. Geheel onverwacht ontdooide daar, of wellicht juist daar, in Toscane mijn bevroren fietshart. De inspiratie van de prachtige omgeving en de contacten met mijn Italiaanse wielervrienden deden mij weer terugkeren naar het begin van mijn fietshobby. Plots vond ik de motivatie om te gaan trainen, toeren en schrijven. Zelfs afzien werd weer als prettig ervaren. Terug in Nederland ben ik blijven trainen. Strava werd van stal gehaald, al blijven mijn gegevens privé. 

Op een zondagochtend reed ik in de buurt van Abbekerk, waar ik door een groep wielrenners werd bijgehaald. "Hee Rob," hoorde ik en keek in het gezicht van Frits. Dat was een flinke tijd geleden. Frits vertelde mij over de bekende en onbekende tochten die hij dit jaar had gereden en vooral over zijn fantastische ervaringen met het Alpenbrevet. Daarop gebeurde er iets in mij. Het fietsvuur dat sinds de zomervakantie in Toscane op een middelgroot pitje had staan branden, veranderde in een enorme wokbrander. 'Dat ga ik doen!' sprak ik tot mezelf. Onbekende toertochten in de buurt rijden, hardlopen in de winter en dan in augustus 2016 het Alpenbrevet. De gedachte aan deze voor mij onbekende tocht in de Alpen deed mijn hart nog sneller kloppen dan de huidieg inspanning tegen de volle noordenwind in. Toch werd mijn enthousiasme spoedig weer de kop in gedrukt. Die deelname aan toertochten...

Thuis gekomen de site van de NTFU opgezocht. Daar stond ie: de dam tot dam fietsclassic. Daar en dan gaat mijn hernieuwde kennismaking met het fietstoerisme plaatsvinden. Natuurlijk veel te laat met inschrijven, maar dat bied ook de mogelijkheid uit de tocht te ontsnappen mocht het onverhoopt tegenvallen.

Zondagochtend kwart over zeven op de fiets is vroeg. Zeer vroeg. Het IJsselmeer ligt er rimpelloos bij. Ik rij via Purmerend, Den Ilp naar Amsterdam om me daar in het fietsgeweld te storten. Bij Landsmeer begint de kindachtige spanning toe te nemen. Ik voel aan dat het geweldig gaat worden. De snelweg met daarachter de vele doorkomende renners nadert. Even nog een lastige manoeuvre om een paar zondagsrijders te omzeilen. Ik ben er. Ik ben weer toerist. Ik ben weer liefhebber. Maar vooral: ik ben bang. Het gaat namelijk hard dwars door de straten van Zaandam. Dit ben ik niet meer gewend. Rijden in een groep kan behoorlijk enerverend, spanning en zelfs eng zijn. Een half uur later ben ik echter gewend en nestel mezelf, gelijktijdig mezelf becommentariërend, voorin de groep. 'Wat rijdt hij toch slim en oplettend in de groep', voeg ik mezelf toe. 'Een lastige bocht volgt, meteen vol gas aansluiten.'

De voorgangers in de groep zijn een stel Limburgers. Ik lach om mijn eigen constatering dat het een omgekeerde wereld moet zijn. Waar ik smacht om de heuvels in te gaan, zo zouden zijn smachten om op het vlakke te gaan rijden. Ik kan het me nauwelijks voorstellen. Bij het Noordhollands kanaal laat ik de groep achter. Voorbij Alkmaar voeg ik me in een groep waarin geweldig rond gedraaid wordt. Dit is het echte wielrennen! De mannen, een groep Hagenezen, vertellen me wekelijks op het draaien te trainen. Voor mijn gevoel rijd ik soepel mee.

Twee weken later doe ik aan de Markertoer mee.  Ook ditmaal start ik in Hoorn en hoop bij Schardam de eerste rijders op te pikken. Zo druk de Dam tot dam was, zo rustig is het hier. Pas voorbij Monnickendam komt er een flinke groep achterop waarbij ik kan aanpikken. Tot bij Marken blijf ik bij ze. De groep stopt echter voor de ravitaillering, waar ik geen gebruik van wil maken, betalen doe ik immers niet. De rest van de tocht volbreng ik solo, wat gezien de vele fietspaden en smalle weggetjes zeer welkom is.  Aan het einde van de 100 kilometer kom moe en voldaan in Hoorn aan. Ik ben weer één met de sport. Mijn sport.

Berardenga

Hoe mooi kunnen Italiaanse namen zijn: Castellina, Firenze maar vooral het heerlijke romantische en vlot Italiaans klinkende Castelnuovo Berardenga. Sinds ik in 2011 in Toscane ben neergestreken wil ik vooral naar Castelnuovo Berardenga. Waarom? De speelsheid en mooiheid van de naam: Castelnuovo Berardenga. Het bekt lekker, klinkt lekker, loopt lekker en lijkt op een Italiaanse wielrenner uit de pioniersdagen van het wielrennen. En vandaag ga ik er dan echt heen! Eerst afdalen en klimmen naar Lecchi, vanwaar ik afdaal en klim naar Madonna di Brolio (lekkere wijn). Vervolgens vul ik mijn bidons in Villa a Testa (Hoofddorp). Ik kan mezelf nauwelijks bedwingen. Nog slechts vier kilometer en ik ben in het beloofde land. Ik zie mezelf al wonen in dit landelijke vol met marmer gebouwde dorp. Ik ga er vooral schrijven; 'tien brieven vanuit Castelnuovo Berardenga en één terug' zal de titel van mijn boek zijn dat vanaf tussen de zagende krekels, op het levendige met druk gebarende Italianen terras en een oneindig vol glas Chianti Classico riserva op mijn zwart geblakerde tafel wordt geschreven. Van veraf maakt Castelnuovo Berardenga mijn dromen waar. Wijnvelden, cipressen en op de grens liggend tussen de heuvelachtige en begroeide Chianti regio en de dorre uitgestrekte Crete. Een demonische overgang die zou kunnen doorgaan voor het leven en de dood met Berardenga als de rivier de Styx op de grens liggend; eroverheen is er geen weg meer terug. Hoopvol rijd ik de hoofdstraat in. Mijn droom spat in duigen uiteen. Niets van terras, krekels, enzovoorts. Een rechttoe rechtaan straat. Een enkele winkel. Huizen. Berardenga, Berardenga, Berardenga. Je naam wordt uit het idyllische deel van mijn verwarde brein geschrapt. Gedesillusioneerd vervolg ik mijn route en daal ik diep in gedachte af. Plots word ik op mijn schouder getikt. Geschrokken word ik uit mijn diepe in gedachte verzonken ik gehaald en kijk recht in het donker gelooide en besnorde gezicht van een wielrenner. Zijn kledij en materiaal lijken direct uit de oudheid der cyclisme te komen. Twee bidons op het stuur, banden om de schouders en gekleed in wollen tenue. 'Dus je was teleurgesteld?' vraagt hij mij met typisch Toscaanse tongval. Ik stotter en haspel wat op zijn directe en onverwachte vraag. Ik voel me zeer ongemakkelijk, maar tracht de vreemdeling op de stalen fiets te woord te staan. We kijken beiden recht voor ons uit en trappen in stilte de komende groene dichtbegroeide heuvels op. Nabij Pianella richt hij wederom het woord tot me: 'dus je wilt hèt, met de nadruk op het, voelen?' Ik stamel en vraagt aarzelend naar zijn naam. Een plotse windvlaag doet een deel van zijn naam verstommen. Slechts het achterste deel versta van zijn naam hoor ik. Ik schrik. Klopt het wat ik hoor? '......  Berardenga.' Neemt mijn geest een loopje met me? Bijkans herhaalt Berardenga zijn vraag: 'dus je wilt hèt voelen?' Aarzelend beaam ik, waardoor we rechtsaf slaan in plaats van het geplande rechtdoor rijden. Spoedig besef ik door de waanzin van mijn gedachtestroom wat mijn prewielerhistorische wielercollega bedoelde met 'het voelen'; sterrata, strade bianche, stof happen, kiezels ontwijken. In korte zinnen verklapt Berardenga het geheim. 'Zoals kasseien: handjes los op het stuur, blik twee meter vooruit en concentreren op wielsporen om zodoende het verharde deel van de witte weg op te zoeken.' Even laat hij het begaan om een korte stop te maken. Nieuwsgierig kijk ik achterom. Gaat hij een toiletaire stop maken? Stomverbaasd zie ik hem zijn achterwiel omdraaien. Door het achterom kijken raak ik wat uit balans, rijd het losse grind in maar redelijk behendig wip ik mijn wielen weer op de uitgeharde sporen. Slechts enkele tellen later rijd mijn tijdelijke wielervriend weer in alle gemak naast me. De steile hellingen en moeilijkheidsgraad laten we achter ons. We naderen via een tunnel van geboomte, met af en toe wat asfalt het dorpje Vagliali. De weg leidt hier enkele malen steil omhoog. Met een megaverzet werkt Berardenga zich naast mij omhoog. Voorbij de begraafplaats loopt het weer makkelijk. Mijn vriend vertelt over zijn wielerverleden. Hoe hij de beginjaren van de Giro meemaakte, waar bijna uitsluitend over dit soort wegen werd gereden. Hoe hij uitgejouwd en tegengewerkt werd tijdens zijn eerste en tevens laatste deelname aan de Tour de France. Over onbegaanbare Italiaanse bergpassen, aloude klassiekers en Costante Girardengo; de eerste grote Italiaanse wielrenner. We zijn inmiddels bij de weg naar Tregole aangekomen. We nemen afscheid en vraag hem verlegen naar zijn voornaam. Lachend steekt hij zijn hand op, wuift naar me en roept vanuit de verte: 'Immaginazione Berardenga.' 'Wat een bijzondere naam?' denk ik en thuisgekomen sla ik het Italiaans-Nederlandse woordenboek open. Spoedig vind ik 'immaginazione' en realiseer me dat ik vanochtend mijn pillen ben vergeten in te nemen. 


Castelnuovo Berardenga

Strada bianca met de zon tegen




Firenze

Wat hebben Michelangelo, Dante, Leonardo da Vinci, Machiavelli, Galileo Galilei gemeen? Ze komen allen uit de stad Renaissance stad Firenze. Een aantal Nederlanders zie ik al achter de oren krabben, Firenze? Die stad kennen we niet! Florence? Ja, die stad kennen we. Toevalligerwijs is het één en dezelfde stad. Zoek in Italië niet naar Florence op de borden; je vindt het eenvoudig niet. Wat is het voor iets belachelijks dat we lokale benamingen van steden in andere talen niet letterlijk over kunnen nemen! Duitsers maken er helemaal een potje van: Milano wordt een onverklaarbaar Mailand; Liège wordt Lüttich. Hoe moeilijk is dit uit te spreken in de eigen taal?! Als dwarsliggende Nederlander fiets ik vandaag naar Firenze (Florence). Via Panzano (Pantjerkstradeel), Greve (Grafzerk), Strada in Chianti (Straatje in Kieteljantje) en Impruneta (Pruimendorp) naar Firenze. Een vrij rechttoe rechtaan weg. In wezen enkele heuvels beklimmen en je bevindt je op Piazzale Michelangelo met duizend Japanners op het fraaiste uitzicht van deze in 59 voor Christus door ene J. Caesar gestichte stad.





















De terugweg bevalt me minder. Via een meer dan tien procent gemiddelde klim kom ik wederom in Pruimendorp aan. Bidons volladen en doorkarren maar. De zorgvuldig geplande route blijkt echter minder goed doordacht; ik heb snelweg in mijn parcours opgenomen! Nu ben ik wel goed, maar niet gek. Thuis zal dit zeker niet worden goedgekeurd. Doorrijden maar luidt het devies. Stoppen in San Casciano in Val di Piesa (Sint Karel in het Piesdal), foerageren en doorrijden naar San Donato (Sint Donato). Ik ben inmiddels behoorlijk aan het einde van mijn Latijn. Een Red Bull in het plaatselijke benzinestation doet mij de vervaarlijke tien procenten naar Castellina in Chianti (Castellina in Chianti) overwinnen. Na ruim 100 kilometer arriveer ik in Tregole (Drie kelen).